फिक्कल । शनिबार विहान संबिधान दिवसको अवसरमा सूर्योदय नगरपालिकाको पर्यटकिय गन्तव्य कन्याममा म्याराथनको लागि सयौको संख्यामा मानिसहरु भेला भएका थिए ।
म्याराथनको सुरु गनुपुर्व तयारीको लागि १० मिनेट जति समय लाग्दा झापाबाट आएका गाडीहरु र झापा तर्फ जाने गाडीको ताँती कन्याममा थियो । गाडीहरुको हुलमा एम्बुलेन्स समेत थियो । कोही बिरामी उपचारको लागि लग्दै थिए त कोही उपचार गराएर घर लिएर आउँदै ।
जस्तै सुकै अवस्था भएपनि अत्यावश्यक सवारीसाधन संचालनमा अवरोध हुनुहुँदैन् । त्यही हुलमा आमाको उपचारमा आर्थिक अभाव भएपछि पैसा लिन मोटरसाइकल चढेर आएका एक जनालाई रोकेर ट्राफिक प्रहरीले जान नमिल्ने बतायो ।
उनले आफनो समस्या बताए पनि ‘नियम भनेको नियम हो तपाईले पनि मान्नुपर्छ’ भन्दै ट्राफिकबाट धम्कीपुर्ण कुरा आएपछि ति व्यक्ति म्याराथन सुरु नहुन्जेल रोकिए । म्याराथन सुरु भएपछि एकै पटक ह्रवारह्रवारती सवारीसाधन चल्दा दुर्घटनाको जोखिम देखिन्थ्यो ।
राजमार्ग क्षेत्रमा म्याराथन दौडिएका धावकहरुलाई सवारीसाधनबाट तर्किर दौडन निक्कै समस्या बन्यो । कन्यामबाट फिक्कलसम्म करिब ४ किलोमिटर दौडको लागि तय गरिएको थियो । कोरोनाको कहरको बिचमा स्वास्थ्य सुरक्षा सम्बन्धी आधारभुत कुराहरु पुरा समेत नगरि सयौको संख्यामा भेला गराउनुले सूर्योदयमा कोरोनाको जोखिम नरहेको जस्तो देखिन्थ्यो ।
विहान ७ नबज्दै म्याराथनमा सहभागिहरुले कन्याम रंगिएको थियो । सरकारले लगाएको लकडाउनका कारण ६ महिना देखि सुनसान कन्याममा मानिसहरुको आगमनले पुरानै अवस्था झै झल्किन्थ्यो । ८ बज्ने लाग्दा प्रतियोगिता सूरु भयो । सहभागिहरुको मध्ये धेरैले मास्क लगाएका थिएनन् ।
लगाएका केही सहभागिहरुले पनि स्वासप्रश्वासनमा समस्या भएपछि खोलेर नै दोडिए । मानिसहरुको भिडका कारण सवारी आवागमनमा समस्या सृजना भयो । भिडका बिचमा एम्बुलेन्स समेत फसेको थियो । म्याराथन समापनस्थल फिक्कल बजार र त्यस नजिकैको सनराइज बोडिङ स्कुल नजिकै सवारी साधनहरु रोकेर राखिएका थिए ।
करिब आधा घण्टा सवारीसाधन रोकिएर सडक जाम नै भएको थियो । एका तर्फ कोरोनाको जोखिम बढ्दै जानु र म्याराथन आयोजनाको लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय इलामसंग समेत समन्वय थिएन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी तुलसीराम सेडाईले लोकतन्त्र दिवसको दिन सूर्योदय नगरपालिकामा म्याराथन आयोजनाको बारेमा अनविज्ञता प्रकट गरे ।
‘म्याराथुन आयोजनाको बारेमा हामीलाई लिखित रुपमा केही जानकारी नै छैन् त । के रहेछ म बुझ्छु है ।’ उनले भने ‘ एम्बुलेन्स जस्तो समवेदनशिल सवारी साधन संचालनमा रोकिनुहुँदैन् । बरु म्याराथनलाई रोकेर भएपनि जान दिनुप¥थ्यो ।’
यस्ता प्रतियोगिता आयोजनाको लागि जिल्ला प्रशासन कार्यालय, आयोजक र प्रहरीबिच छलफलपछि समय तोकेर आयोजना गर्न सकिने सडाईले बताए । यता आयोजनाको बारेमा जिल्ला प्रहरी कार्यालयलाई समेत ढिलो मात्र जानकारी प्राप्त भएको थियो ।
यसै सन्र्दभमा सूर्योदय नगरपालिकाका नगर प्रमुख रणबहादुर राईलाई सम्पर्क गर्दा उनले स्थानीय सरकारले कार्यक्रम आयोजना गर्दा अन्य कुनै निकायलाई जानकारी गराइरहन आवश्यक नरहेको बताए । यदपी नगरले म्याराथनको बारेमा इलाका प्रहरी कार्यालय र इलाका प्रशासन कार्यालय पशुपतीनगरलाई जानकारी गराएका बताए । कोरोना सर्तकर्ताको सन्र्दभमा नगरभन्दा बाहिरका मानिसहरु दौडमा सहभागि नहुने भएकाले जोखिम नरहेको बताए ।
मुुलुकी अपराध संहिता ऐन (२०७४) अनुसार सार्वजनिक सडक, बाटोघाटो, रज्जु मार्ग, केबुलकार मार्ग, विमानस्थल, रेल्वे वा जल परिवहन मार्ग, हुलाक र अन्य कुनै सार्वजनिक सेवाको सञ्चालनमा अवरोध पु¥याउन पाइने छैन । अवरोध पु¥याएको खण्डका कानुन अनुसार कारवाही गरिने उल्लेख छ । तर नियम र कानुन बनाउने स्थानीय सरकारले नै पालना नगरेपछि कसको के लाग्छ ?
