पछिल्लो समय स्वास्थ्यभन्दा स्वादलाई प्राथमिकता दिने बानीका कारण ग्यास्ट्रिकको समस्या एउटा जटिल चुनौतीका रूपमा देखा परेको छ । चिकित्सकहरूका अनुसार अत्यधिक मात्रामा तयारी खानेकुराको प्रयोगले यो समस्यालाई झन् बढावा दिइरहेको छ ।
पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ डा.विधाननिधि पौडेलका अनुसार चिया, कफी, चुरोट, सुर्तीजन्य पदार्थ, र चिल्लो-तारेको खानेकुराको अत्यधिक प्रयोग नै ग्यास्ट्रिक बढ्नुको मुख्य कारण हो । लामो समय खाली पेट बस्नु, मैदाजन्य परिकार, रक्सी, अमिलो फलफूल र एउटै तेलमा बारम्बार पकाइएको खानाले पेटमा एसिडको मात्रा बढाएर ग्यास्ट्रिकलाई झन् बिगार्ने गर्दछ ।
ग्यास्ट्रिक बढाउने सात मुख्य खानेकुराहरू:
१. चिल्लो र तारिएका खानेकुरा : धेरै तेलमा तारिएका समोसा, पकौडा र एउटै तेल बारम्बार प्रयोग गरी पकाइएका खानेकुराले ग्यास्ट्रिकको जोखिम बढाउँछन् ।
२. अमिलो र साइट्रस फलफूल : कागती, सुन्तला, निबुवा र भोगटे जस्ता अमिलो फलफूलका साथै टमाटरले पनि पेटमा एसिड बढाएर समस्या निम्त्याउन सक्छ ।
३. मसलेदार र पिरो खाना : धेरै खुर्सानी, गरम मसला र कडा खालका मसलाको प्रयोगले पेटको भित्री भाग सुन्निने र पोल्ने गर्दछ ।
४. जंक फुड र प्याकेट फुड : चाउचाउ, बिस्कुट र अन्य तयारी खानेकुरामा प्रयोग गरिने ‘प्रिजर्भेटिभ’ र रसायनले पाचन प्रक्रियामा गम्भीर असर पुर्याउँछन् ।
५. मैदाजन्य परिकार : मैदाबाट बनेका खानेकुरा पचाउन गाह्रो हुने भएकाले यसले पेट फुल्ने र ग्यास्ट्रिक बढाउने गर्दछ ।
६. दूधको चिया र कफी : चियापत्ति धेरै हालेर उमालिएको कडा चियामा हुने निकोटिन र कफीमा हुने क्याफिनले ग्यास्ट्रिकलाई थप बल्झाउँछ।
७. धुम्रपान र मद्यपान : चुरोट र रक्सीको सेवनले पेटको झिल्लीलाई कमजोर बनाउँछ, जसले गर्दा ग्यास्ट्रिक पछि अल्सरमा परिणत हुने जोखिम रहन्छ ।
ग्यास्ट्रिकबाट जोगिने सात उपायहरू :
समयमै खाना : हरेक दिन निश्चित समयमा खाना खाने गर्नुहोस् । लामो समयसम्म खाली पेट नबस्नुहोस् ।
स्वस्थ आहार : हरियो सागसब्जी, सलाद, र ताजा फलफूललाई आफ्नो नियमित भोजनमा समावेश गर्नुहोस् ।
बार्नुपर्ने खानेकुरा : धेरै पिरो, चिल्लो, तारेको, भुटेको र प्रशोधित जंक फुडबाट टाढै रहनुहोस् ।
पानीको मात्रा : शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न दैनिक पर्याप्त र सम्भव भए प्रतिघन्टा एक गिलास पानी पिउने बानी बसाल्नुहोस् ।
नियमित व्यायाम : बिहान मर्निङ वाक, योग वा अन्य शारीरिक व्यायामका लागि समय निकाल्नुहोस् ।
तनाव व्यवस्थापन : मानसिक तनावले पनि पाचनमा असर गर्ने भएकाले तनाव कम लिनुहोस् र पर्याप्त सुत्नुहोस् ।
खाना खाने तरिका : खाना सधैँ राम्ररी चपाएर खानुहोस् र खाना खाइसकेपछि तुरुन्तै नसुती केही बेर हिँडडुल गर्नुहोस् ।
