बिर्तामोडमा वि.सं.२०७४ सालमा निदि सेकेन्डरी स्कुलले जब बिर्तामोडमा होटल म्यानेजमेन्टको ब्लक सुरु गर्यो, त्यतिबेला विद्यार्थीको संख्या चानचुन ८० थियो । तर आज ‘आदर्श स्कुल अफ म्यानेजमेन्ट’ को नाममा पहिचान बनाएको यही संस्था विद्यार्थी र अभिभावकको रोजाइको केन्द्र बनेको छ, जहाँ ४०० भन्दा बढी विद्यार्थी आफ्नो भविष्य कोरिरहेका छन् । यो आकर्षणको पछाडि कुनै जादु छैन, बरु प्रयोगात्मक र गुणस्तरीय शिक्षाप्रतिको अटुट प्रतिबद्धता छ ।
आदर्शले केवल पाठ्यक्रम मात्र पढाउँदैन, विद्यार्थीलाई सीप र आत्मविश्वासले सुसज्जित गराउँछ । यहाँ कक्षा ११ र १२ मा होटल म्यानेजमेन्ट पढ्ने विद्यार्थीले किताबी ज्ञानलाई वास्तविक जीवनमा उतार्ने अनगिन्ती अवसर पाउँछन् ।
खुसी, गुणस्तर र लगनशीलता सफलताको त्रिपक्षीय सूत्र आदर्शको सफलताको रहस्य के हो? प्रबन्ध निर्देशक सञ्जोग खरेल यसको सूत्र खोल्छन् । ‘हाम्रो सफलताको आधार तीनवटा ‘खुसी’ मा टिकेको छ । पहिलो, गुणस्तरीय शिक्षाले ढुक्क भएका खुसी अभिभावक । दोस्रो, आफ्नो सपना साकार पार्न पाएका खुसी विद्यार्थी र तेस्रो, लगनशील र सम्मानित महसुस गर्ने खुसी शिक्षक । यो त्रिपक्षीय सम्बन्ध नै हाम्रो शक्तिको स्रोत हो ।’
यो दर्शनले शैक्षिक नतिजामा पनि आफूलाई प्रमाणित गरेको छ । विद्यालयको औसत नतिजा ९० प्रतिशतभन्दा माथि छ भने हिसानले आयोजना गरेको परीक्षामा छात्रा सन्ध्या गुरुङ झापा टपर बनेकी थिइन्, जसले आदर्शका विद्यार्थीको प्रतिस्पर्धी क्षमतालाई स्पष्ट पार्छ ।
विद्यालयले अभिभावकलाई दर्शक होइन, साझेदार मान्छ । उनीहरूका लागि नियमित रूपमा ‘हेल्थ जागरण, ‘कुकिङ तालिम’ र विभिन्न सांस्कृतिक अवसरमा प्रतियोगितात्मक कार्यक्रम आयोजना गरिन्छ । यसले अभिभावकलाई विद्यालयको गतिविधिमा जोड्ने मात्र होइन, आफ्ना छोराछोरीको सिकाई प्रक्रियालाई नजिकबाट बुझ्न र प्रेरित गर्न मद्दत पुर्याएको छ ।
नेपालकै ठूलो ल्याबदेखि ‘एम्बेसडर क्याफे’सम्म गरेर सिक्ने अवधारणालाई चरितार्थ गर्न आदर्शले प्लस टु तहमा नेपालकै सबैभन्दा ठूलो र सुविधायुक्त ल्याब सञ्चालन गरेको छ । यहाँ विद्यार्थीले ‘फुड प्रोडक्सन’ देखिफ्रन्ट ‘अफिस म्यानेजमेन्ट’ सम्मका हरेक पक्षलाई व्यवहारिक रूपमा सिक्छन् । उनीहरू होमस्टेदेखि पाँचतारे होटलसम्म पुगेर त्यहाँको सत्कार शैली, व्यवस्थापन र खानपानको प्रत्यक्ष अनुभव लिन्छन् ।
यहाँ विद्यार्थीले होटल म्यानेजमेन्टका मुख्य चार आधारस्तम्भहरू फुड प्रोडक्सन (पाक कला), फुड एन्ड बेभरेज सर्भिस, फ्रन्ट अफिस म्यानेजमेन्ट र हाउसकिपिङको गहिरो व्यवहारिक ज्ञान हासिल गर्छन् । उनीहरूले आकर्षक ककटेल-मकटेल बनाउने ‘मिक्सोलोजी’ देखि कफी बनाउने ‘बारिस्ता’ कला, बेकरी र पेस्ट्रीका सीपहरू कक्षाकोठाभित्रै सिक्छन् ।
यति मात्र होइन, विद्यार्थीको उद्यमशीलता विकास गर्न कलेज परिसरमै ‘एम्बेसडर क्याफे’ सञ्चालनमा छ । विद्यार्थीहरूले आलोपालो प्रणालीमा आफ्नै परिकार बनाएर बेच्छन्, जसले उनीहरूलाई भोलि आफैँ उद्यमी बन्न मार्गनिर्देश गर्छ ।
नेतृत्व विकासको पाठशाला ‘आदर्श एम्बेसडर क्लब’ विद्यार्थीमा सृजनशीलता र नेतृत्व क्षमता विकास गर्न ‘आदर्श एम्बेसडर क्लब’ एक सशक्त मञ्च बनेको छ । यो क्लबले पर्यटन दिवस जस्ता अवसरमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गर्ने, सामाजिक उत्तरदायित्वका अभियानमा नेतृत्व लिने र सचेतना फैलाउने काम गर्छ ।
सिकाइ कक्षाकोठा बाहिर खेलकुद, संस्कृति र सामाजिक उत्तरदायित्व आदर्शको शिक्षा चार दिवारमा सीमित छैन । यहाँका विद्यार्थी खेलकुदमा पनि अब्बल छन् । हिसानले आयोजना गरेको फुटबलमा प्रदेश च्याम्पियन बन्नु र भलिबलमा कोशी प्रदेशमा दोस्रो हुनुले यसलाई पुष्टि गर्छ । विद्यालयले व्यावसायिक प्रशिक्षक राखेरै खेलकुदमा विद्यार्थीको रुचि जगाइरहेको छ ।
स्थानीय संस्कृति र रैथाने परिकारको प्रवर्द्धनमा पनि विद्यार्थीलाई सक्रिय गराइन्छ । राजवंशी समुदायको ‘राष्ट्रिय भाक्का दिवस’ जस्ता ठूला कार्यक्रममा सर्भिस र व्यवस्थापनको जिम्मा यहाँका विद्यार्थीले कुशलतापूर्वक सम्हाल्छन् । ‘जब हाम्रा विद्यार्थी आफैँले जातीय परम्परा र संस्कृति प्रवर्द्धन गर्न भ्लग बनाउँछन् वा स्थानीय कार्यक्रममा सक्रिय हुन्छन्, हामीलाई गर्व महसुस हुन्छ । उनीहरू क्षमतावान, अब्बल र प्रतिस्पर्धी छन् भन्नेमा हामी ढुक्क छौँ ।’ आदर्श स्कुल अफ म्यानेजमेन्टका जनसम्पर्क अधिकारी दीपक दासले भने ।
आदर्श स्कुल अफ म्यानेजमेन्ट सामाजिक उत्तरदायित्वलाई आफ्नो अभिन्न अंग मान्ने आदर्शले सीमान्तकृत सन्थाल र राजवंशी समुदायका विद्यार्थीलाई शतप्रतिशतसम्म छात्रवृत्ति प्रदान गरेको छ । नि:शुल्क बारिस्ता तालिमदेखि वृद्धाश्रममा सेवा गर्नेसम्मका काममा विद्यार्थीको सक्रियताले उनीहरूमा मानवीय मूल्य र सेवाभाव जगाएको छ ।
सुनिश्चित भविष्यको आधार आदर्शमा पढेका विद्यार्थीले आधारभूत रोजगारीको ग्यारेन्टीसहितको सीप पाउँछन् । बिहान साढे ६ बजेदेखि १० बजेसम्म चल्ने कक्षाका अलावा दैनिक करिब दुई घण्टा अतिरिक्त प्रयोगात्मक कक्षा र नि:शुल्क कोचिङले उनीहरूको दक्षतालाई तिखार्छ । यही कारण आज यहाँका उत्पादनहरू देश-विदेशका चार-पाँचतारे होटल र प्रतिष्ठित रेस्टुरेन्टमा सफलतापूर्वक काम गरिरहेका छन् ।
झापा, मोरङ, सुनसरीदेखि इलाम, पाँचथर र ताप्लेजुङसम्मका विद्यार्थीको आकर्षणको केन्द्र बनेको आदर्श स्कुल अफ म्यानेजमेन्ट, यज्ञराज कणरिया र प्रवेश खनाल जस्ता युवाहरूको सशक्त व्यवस्थापनमा, दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने राष्ट्रिय अभियानमा एक बलियो खम्बा बनेर उभिएको छ । शान्त वातावरणमा अवस्थित विद्यालयमा मिनी भलिवल स्टेडियम, यातायातको सुविधा व्यवस्था रहेको छ ।
